Itivuttakapali - Tikanipato

ßTãõimàni bhikkhave akusalamålàni. Katamàni tãõi? Lobho akusalamålaü, doso akusalamålaü, moho akusalamålaü. Imàni kho bhikkhave tãõi akusalamålànãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2222s1221||1122s1212 pathyà x 2
ßLobho doso ca moho ca ~ purisaü pàpacetasaü,

2212s1222||1122s1212
Hiüsanti attasambhåtà ~ tacasàraü va samphalan"-ti. ¹

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 1. 2. Dhàtusuttaü (51)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTisso imà bhikkhave dhàtuyo. Katamà tisso? Råpadhàtu, aråpadhàtu, nirodhadhàtu. Imà kho bhikkhave tisso dhàtuyoû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2121s1221||1221s1212 pathyà x 4
ßRåpadhàtupari¤¤àya ~ aråpesu asaõñhità,

[PTS Page 046] [\q 46/]

1222s1221||2122s1212
Nirodhe ye vimuccanti ~ te janà Maccuhàyino.

2211s1222||1122s1212
Kàyena amataü dhàtuü ~ phusayitvà ² niråpadhiü,

U1121s1222||2122s1212
Upadhippañinissaggaü ~ sacchikatvà anàsavo,

2212s2222||1221s1212 vip 3
Deseti Sammàsambuddho ~ asokaü virajaü padanû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 380] [\x 380/]

3. 1. 3. Pañhamavedanàsuttaü (52)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTisso imà bhikkhave vedanà. Katamà tisso? Sukhà vedanà, dukkhà vedanà, adukkhamasukhà vedanà. Imà kho bhikkhave tisso vedanàû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

1212s2122||1222s1212 vip 4
ßSamàhito sampajàno ~ sato Buddhassa sàvako,

2121s1221||2122s1212 pathyà x 3
Vedanà ca pajànàti ~ vedanàna¤-ca sambhavaü.

2122s1221||2211s1212
Yattha cetà nirujjhanti ~ magga¤-ca khayagàminaü,

2122s1221||2221s1212
Vedanànaü khayà bhikkhu ~ nicchàto parinibbutoû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[PTS Page 047] [\q 47/]

3. 1. 4. Dutiyavedanàsuttaü (53)

Vuttaü hetaü Bhagavatà vuttavarahatà'ti me sutaü:

ßTisso imà bhikkhave vedanà. Katamà tisso? Sukhà vedanà, dukkhà vedanà, adukkhamasukhà vedanà.

Sukhà bhikkhave vedanà dukkhato daññhabbà; dukkhà vedanà sallato daññhabbà; adukkhamasukhà vedanà aniccato daññhabbà. Yato kho bhikkhave bhikkhuno sukhà vedanà dukkhato diññhà hoti, dukkhà vedanà sallato diññhà hoti, adukkhamasukhà vedanà aniccato diññhà hoti, ayaü vuccati bhikkhave bhikkhu ariyo sammaddaso acchecchi taõhaü vàvattayi ³ saüyojanaü sammà mànàbhisamayà antamakàsi dukkhassàû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2122s1221||2122s1212 pathyà x 4
ßYo sukhaü dukkhatoddakkhi ~ dukkham-addakkhi sallato,

A1211s1222||2212s1212
Adukkhamasukhaü santaü ~ addakkhi naü aniccato,

1222s1221||1221s1211
Sa ve sammaddaso ⁴ bhikkhu ~ yato tattha vimuccati,

A1222s1222||1222s1212
Abhi¤¤àvosito santo ~ sa ve yogàtigo munãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 382] [\x 382/]
[PTS Page 048] [\q 48/]

3. 1. 5. Pañhama-esanàsuttaü (54)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTisso imà bhikkhave esanà. Katamà tisso? Kàmesanà, bhavesanà, brahmacariyesanà. Imà kho bhikkhave tisso esanàû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

1212s2122||1222s1212 vip 4
ßSamàhito sampajàno ~ sato Buddhassa sàvako,

2121s1221||2122s1212 pathyà x 3
Esanà ca pajànàti ~ esanàna¤-ca sambhavaü.

2122s1221||2211s1212
Yattha cetà nirujjhanti ~ magga¤-ca khayagàminaü,

2122s1221||2221s1212
Esanànaü khayà bhikkhu ~ nicchàto parinibbutoû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 1. 6. Dutiya-esanàsuttaü (55)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTisso imà bhikkhave esanà. Katamà tisso? Kàmesanà, bhavesanà, brahmacariyesanà. Imà kho bhikkhave tisso esanàû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2212s1212||2122s1211 Anuññhubha
ßKàmesanà bhavesanà ~ brahmacarⁱyesanà saha,

I1121s1122||2222s1212 vip 5
Iti saccaparamàso ~ diññhiññhànà samussayà,

2121s1221||2211s1212 pathyà x 3
Sabbaràgavirattassa ~ taõhakkhayavimuttino, ⁵

[PTS Page 049] [\q 49/]

2121s1222||2222s1212
Esanà pañinissaññhà, ~ diññhiññhànà samåhatà,

2122s1221||1221s1212
Esanànaü khayà bhikkhu ~ niràso akathaükathãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 384] [\x 384/]

3. 1. 7. Pañhama-àsavasuttaü (56)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTayome bhikkhave àsavà. Katame tayo? Kàmàsavo, bhavàsavo, avijjàsavo. Ime kho bhikkhave tayo àsavàû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

1212s2122||1222s1212 vip 4
ßSamàhito sampajàno ~ sato Buddhassa sàvako,

2121s1221||2122s1212 pathyà x 3
âsave ca pajànàti ~ àsavàna¤-ca sambhavaü,

2122s1221||2211s1212
Yattha cetà nirujjhanti ~ magga¤-ca khayagàminaü,

2122s1221||2221s1212
âsavànaü khayà bhikkhu ~ nicchàto parinibbutoû ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 1. 8. Dutiya-àsavasuttaü (57)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTayome bhikkhave àsavà. Katame tayo? Kàmàsavo, bhavàsavo, avijjàsavo. Ime kho bhikkhave tayo àsavàû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

[PTS Page 050] [\q 50/]

2122s1222||1221s1212 pathyà x 3
ßYassa kàmàsavo khãõo ~ avijjà ca varàjità,

1212s1222||2122s1211
Bhavàsavo parikkhãno ~ vippamutto niråpadhi,

2212s1222||2222s1211
Dhàreti antimaü dehaü ~ jetvà Màraü savàhananû-ti. ⁶

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti. ⁷

[BJT Page 386] [\x 386/]

3. 1. 9. Taõhàsuttaü (58)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTisso imà bhikkhave taõhà. Katamà tisso? Kàmataõhà, bhavataõhà, vibhavataõhà. Imà kho bhikkhave tisso taõhàû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2222s1222||2122s1212 pathyà
ßTaõhàyogena saüyuttà ~ rattacittà bhavàbhave,

2212s2221||1222s1212 vip 3
Te yogayuttà Màrassa ~ ayogakkhemino janà,

2222s1222||2111s1212 pathyà x 3
Sattà gacchanti saüsàraü ~ jàtimaraõagàmino.

2122s1221||2122s1212
Ye ca taõhaü pahatvàna ~ vãtataõhà ⁸ bhavàbhave,

2122s1222||2222s1212
Te ca pàraügatà loke ~ ye pattà àsavakkhayanû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 1. 10. Màradheyyasuttaü (59)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTãhi bhikkhave dhammehi samannàgato [PTS Page 051] [\q 51/] bhikkhu atikkamma Màradheyyaü àdicco va virocati. Katamehi tãhi? Idha bhikkhave bhikkhu asekhena sãlakkhandhena samannàgato hoti, asekhena samàdhikkhandhena samannàgato hoti, asekhena pa¤¤àkkhandhena samannàgato hoti. Imehi kho bhikkhave tãhi dhammehi samannàgato bhikkhu atikkamma Màradheyyaü àdicco va virocatãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2212s1221||2122s1212 pathyà
ßSãlaü samàdhi pa¤¤à ca ~ yassa ete subhàvità

A1221s2122||2221s1211 vip 4
Atikkamma Màradheyyaü ~ àdicco va virocatãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

Vaggo pañhamo

Tassuddànaü:
Måladhàtu atha vedanà duve
Esanà ca duve àsavà duve
Taõhàto ca atha Màradheyyato
Vaggam-àhu pañhaman-ti-m-uttamaü.

[BJT Page 388] [\x 388/]

Dutiyo vaggo

3. 2. 1. Pu¤¤akiriyavatthusuttaü (60)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTãõimàni bhikkhave pu¤¤akiriyavatthåni. Katamàni tãõi? Dànamayaü pu¤¤akiriyavatthu, sãlamayaü pu¤¤akiriyavatthu, bhàvanàmayaü pu¤¤akiriyavatthu. Imàni kho bhikkhave tãõi pu¤¤akiriyavatthånãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

[PTS Page 052] [\q 52/]

2121s1221||2122s1212 pathyà
ßPu¤¤am-eva sÖ sikkheyya ~ àyataggaü sukhundrayaü,

2211s2121||2122s1212 vip 4
Dàna¤-ca samacarⁱya¤-ca ~ mettacitta¤-ca bhàvaye,

2222s2122||1211s1212 vip 4
Ete dhamme bhàvayitvà ~ tayo sukhasamuddaye,

A2222s1222||2121s1212 pathyà
Abyàpajjhaü ⁹ sukhaü lokaü ~ paõóito upapajjatãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 2. 2. Cakkhusuttaü (61)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTãõimàni bhikkhave cakkhåni. Katamàni tãõi? Maüsacakkhu, dibbacakkhu, pa¤¤àcakkhåû-ti. Imàni kho bhikkhave tãõi cakkhånãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2121s2121||2221s1212 vip 4
ßMaüsacakkhu dibbacakkhu ~ pa¤¤àcakkhu anuttaraü,

2212s1221||2211s1212 pathyà x 2
Etàni tãõi cakkhåni ~ akkhàsi purisuttamo,

2122s1222||2222s1212
Maüsacakkhussa uppàdo ~ maggo dibbassa cakkhuno,

1222s1121||2221s1212 vip 5
Yato ¤àõaü udapàdi ~ pa¤¤àcakkhu anuttaraü,

2122s11122||2122s1212 pathyà
Tassa cakkhussa pañilàbhà ~ sabbadukkhà pamuccatãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 390] [\x 390/]
[PTS Page 053] [\q 53/]

3. 2. 3. Indriyasuttaü (62)

Vuttaü heta Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTãõimàni bhikkhave indriyàni. Katamàni tãõi: ana¤¤àta¤¤assàmãtindriyaü, a¤¤ãndriyaü, a¤¤àtàvindriyaü. Imàni kho bhikkhave tãõi indriyànãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2212s1221||1122s1212 pathyà x 6
ßSekhassa sikkhamànassa ~ ujumaggànusàrino,

1221s1222||1222s1212
Khayasmiü pañhamaü ¤àõaü ~ tato a¤¤à anantarà,

1222s1221||2222s1212
Tato a¤¤à vimuttassa ~ ¤àõaü ve hoti tàdino,

1222s1221||1122s1212
ßAkuppà me vimuttãû-ti ~ bhavasa¤¤ojanakkhayà.

1221s1222||2221s1212
Sa ve indriyasampanno ~ santo santipade rato,

2212s1222||2222s1212
Dhàreti antimaü dehaü ~ jetvà Màraü savàhananû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 2. 4. Addhàsuttaü (63)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-arahatàti me sutaü:

ßTayome bhikkhave addhà. Katame tayo? Atãto addhà, anàgato addhà, paccuppanno addhà. Ime kho bhikkhave tayo addhàû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2212s1222||2222s1212 pathyà x 3
ßAkkheyyasa¤¤ino sattà ~ akkheyyasmiü patiññhità,

[PTS Page 054] [\q 54/]

A2221s1221||2122s1212
Akkheyyaü apari¤¤àya ~ yogam-àyanti Maccuno,

2221s1221||2222s1211
Akkheyya¤-ca pari¤¤àya ~ akkhàtàraü na ma¤¤ati,

2212s2112||2111s1212 vip 2 ¹⁰
Phuññho vimokkho manasà ~ santipadam-anuttaraü.

[BJT Page 392] [\x 392/]

1222s1222||2221s1212
Sa ve akkheyyasampanno ~ santo santipade rato,

2212s2222||2222s1212 vip 3
Saïkhàya sevã dhammaññho ~ saïkhyaü nopeti vedagåû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 2. 5. Duccaritasuttaü (64)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTãõimàni bhikkhave duccaritàni. Katamàni tãõi? Kàyaduccaritaü, vacãduccaritaü, manoduccaritaü. Imàni kho bhikkhave tãõi duccaritànãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2121s1222||1221s1211 pathyà x 3
ßKàyaduccaritaü katvà, ~ vacãduccaritàni ca,

1221s1222||2222s1212
Manoduccaritaü katvà, ~ ya¤-ca¤¤aü dosasa¤hitaü.

[PTS Page 055] [\q 55/]

1221s1222||2221s1212
Akatvà kusalaü kammaü ~ katvànàkusalaü bahuü,

2212s2222||1122s1212 vip 3
Kàyassa bhedà duppa¤¤o ~ nirayaü sopapajjatãû-ti. ¹¹

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 2. 6. Sucaritasuttaü (65)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTãõimàni bhikkhave sucaritàni. Katamàni tãõi? Kàyasucaritaü, vacãsucaritaü, manosucaritaü. Imàni kho bhikkhave tãõi sucaritànãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2121s1222||1221s1211 pathyà x 3
ßKàyaduccaritaü hitvà, ~ vacãduccaritàni ca,

1221s1222||2222s1212
Manoduccaritaü hitvà, ~ ya¤-ca¤¤aü dosasa¤hitaü.

1221s1222||2211s1212
Akatvàkusalaü kammaü, ~ katvàna kusalaü bahuü,

2212s2222||2221s1212 vip 3
Kàyassa bhedà sappa¤¤o ~ saggaü so upapajjatãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 394] [\x 394/]

3. 2. 7. Soceyyasuttaü (66)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTãõimàni bhikkhave soceyyàni. Katamàni tãõi? Kàyasoceyyaü, vacãsoceyyaü, manosoceyyaü. Imàni kho bhikkhave tãõi soceyyànãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2112s2212||2211s1212 vip 6 ¹²
ßKàyasuciü ¹³ vàcàsuciü, ~ cetosucim-anàsavaü,

[PTS Page 056] [\q 56/]

1222s1222||2122s1212 pathyà
Suciü soceyyasampannaü ~ àhu sabbappahàyinanû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 2. 8. Moneyyasuttaü (67)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTãõimàni bhikkhave moneyyàni. Katamàni tãõi? Kàyamoneyyaü, vacãmoneyyaü, manomoneyyaü. Imàni kho bhikkhave tãõi moneyyànãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2112s2212||1211s1212 vip 6 ¹⁴
ßKàyamuniü ¹⁵ vàcàmuniü, ~ manomunim-anàsavaü,

1222s1222||2122s1212 pathyà
Muniü moneyyasampannaü ~ àhu ninhàtapàpakanû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 2. 9. Pañhamaràgasuttaü (68)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßYassa kassaci bhikkhave ràgo appahãno, doso appahãno, moho appahãno, ayaü vuccati bhikkhave baddho ¹⁶ Màrassa, pamukkassa Màrapàso, yathàkàmakaraõãyo ca pàpimato.

[BJT Page 396] [\x 396/]

Yassa kassaci bhikkhave ràgo pahãno, doso pahãno, moho pahãno, ayaü vuccati bhikkhave abaddho ¹⁷ Màrassa, omukkassa Màrapàso, na yathàkàmakaraõãyo pàpimatoû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati.

[PTS Page 057] [\q 57/]

2122s1221||1221s1212 pathyà
ßYassa ràgo ca doso ca ~ avijjà ca viràjità,

2212s2112||2122s1212 vip 2
Taü bhàvitatta¤¤ataraü ~ brahmabhåtaü Tathàgataü,

2221s1222||2122s1212 pathyà
Buddhaü verabhayàtãtaü ~ àhu sabbappahàyinanû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 2. 10. Dutiyaràgasuttaü (69)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßYassa kassaci bhikkhave bhikkhussa và bhikkhuniyà và ràgo appahãno, doso appahãno, moho appahãno, ayaü vuccati bhikkhave na atari samuddaü sa-åmiü savãciü sàvaññaü sagahaü sarakkhasaü. Yassa kassaci bhikkhave bhikkhussa và bhikkhuniyà và ràgo pahãno, doso pahãno, moho pahãno, ayaü vuccati bhikkhave atari ¹⁸ samuddaü sa-åmiü savãciü sàvaññaü sagahaü sarakkhasaü, tiõõo pàragato, thale tiññhati bràhmaõoû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2122s1221||1221s1212 pathyà
ßYassa ràgo ca doso ca ~ avijjà ca viràjità,

2212s211s21212 Jagatã
Somaü samuddaü sagahaü sarakkhasaü,

1211s2211s2122 Tuññhubha
Sa-åmibhayaü duttaram-accatàrã,

[PTS Page 058] [\q 58/]

2212s211s21211 Jagatã
Saïgàtigo Maccujaho niråpadhi,

1212s211s2121 Tuññhubha x3
Pahàsi dukkhaü apunabbhavàya,

2212s211s2121
Atthaü gato so na pamàõame ti,

1212s212s2122
Amohayã Maccuràjan-ti bråmãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

Dutiyo vaggo

Tassuddànaü:
Pu¤¤aü cakkhu atha indriyàni ¹⁹ ~ addhà cariyaü duve soci,
Muno atha ràgaduve puna ~ vaggam-àhu dutiyam-uttaman-ti.

[BJT Page 398] [\x 398/]

Tatiyo vaggo

3. 3. 1. Micchàdiññhikammasamàdànasuttaü (70)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßDiññhà mayà bhikkhave sattà kàyaduccaritena samannàgatà, vacãduccaritena samannàgatà, manoduccaritena samannàgatà, ariyànaü upavàdakà, micchàdiññhikà micchàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Taü kho panàhaü bhikkhave nà¤¤assa samaõassa và bràhmaõassa và sutvà vadàmi.

Diññhà mayà bhikkhave sattà kàyaduccaritena samannàgatà, vacãduccaritena samannàgatà, manoduccaritena [PTS Page 059] [\q 59/] samannàgatà, ariyànaü upavàdakà, micchàdiññhikà micchàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Api ca bhikkhave yad-eva sàmaü ¤àtaü, sàmaü diññhaü, sàmaü viditaü tad-evàhaü vadàmi.

Diññhà mayà bhikkhave sattà kàyaduccaritena samannàgatà, vacãduccaritena samannàgatà, manoduccaritena samannàgatà, ariyànaü upavàdakà, micchàdiññhikà micchàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannàû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2212s1121||2222s1211 vip 5
ßMicchà manaü panidhàya, ~ micchà vàcaü ca bhàsiya, ²⁰

2222s1221||2211s1212 pathyà
Micchà kammàni katvàna, ~ kàyena idha puggalo,

12s2112||2221s1212 vip 2
Appassutopu¤¤akaro, ~ appasmiü idha jãvite,

2212s2222||11221s1212 vip 3
Kàyassa bhedà duppa¤¤o ~ nirayaü so upapajjatãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 400] [\x 400/]

3. 3. 2. Sammàdiññhikammasamàdànasuttaü (71)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßDiññhà mayà bhikkhave sattà kàyasucaritena samannàgatà, vacãsucaritena samannàgatà, manosucaritena [PTS Page 060] [\q 60/] samannàgatà, ariyànaü anupavàdakà, sammàdiññhikà sammàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà sugatiü saggaü lokaü upapannà. Taü kho panàhaü bhikkhave nà¤¤assa samaõassa và bràhmaõassa và sutvà vadàmi.

Diññhà mayà bhikkhave sattà kàyasucaritena samannàgatà, vacisucaritena samannàgatà, manosucaritena samannàgatà, ariyànaü anupavàdakà sammàdiññhikà sammàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà sugatiü saggaü lokaü upapannà. Api ca bhikkhave yad-eva sàmaü ¤àtaü, sàmaü diññhaü, sàmaü viditaü tad-evàhaü vadàmi.

Diññhà mayà bhikkhave sattà kàyasucaritena samannàgatà, vacãsucaritena samannàgatà, manosucaritena samannàgatà, ariyànaü anupavàdakà, sammàdiññhikà sammàdiññhikammasamàdànà, te kàyassa bhedà param-maraõà sugatiü saggaü lokaü upapannàû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2212s1121||2222s1211 vip 5
ßSammà manaü panidhàya, ~ sammàvàcàü ca bhàsiya, ²¹

2222s1221||2211s1212 pathyà
Sammà kammàni katvàna, ~ kàyena idha puggalo,

1212s2112||2221s1212 vip 2
Bahussuto pu¤¤akaro, ~ appasmiü idha jãvite,

2212s2222||2221s1212 vip 3
Kàyassa bhedà sappa¤¤o ~ saggaü so upapajjatãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 402] [\x 402/]
[PTS Page 061] [\q 61/]

3. 3. 3. Nissaraõãyasuttaü (72)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTisso imà bhikkhave nissaraõãyà dhàtuyo. Katamà tisso? Kàmànam-etaü nissaraõaü yadidaü nekkhammaü, råpànam-etaü nissaraõaü yadidaü àruppaü, yaü kho pana ki¤ci bhåtaü saïkhataü pañiccasamuppannaü, nirodho tassa nissaraõaü. Imà kho bhikkhave tisso nissaraõãyà dhàtuyoû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2121s1222||2221s1212 pathyà
ßKàmanissaraõaü ¤atvà, ~ råpàna¤-ca atikkamaü,

2122s1112||1222s1212 vip 1 ²²
Sabbasaïkhàrasamathaü, ~ phusaü àtàpi sabbadà.

1222s1221||1221s1211 pathyà x 2
Sa ve sammaddaso bhikkhu ~ yato tattha vimuccati,

A1222s1222||1222s1212
Abhi¤¤à vosito santo ~ sa ve yogàtigo munãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 3. 4. Santatarasuttaü (73)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà [PTS Page 062] [\q 62/] ti me sutaü:

ßRåpehi bhikkhave aråpà santatarà, aråpehi nirodho santataroû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2122s1222||2122s1212 pathyà x 6
ßYe ca råpåpagà sattà ~ ye ca àruppañhàyino ²³

1222s1222||2222s1212
Nirodhaü appajànantà ~ àgantàro punabbhavaü.

2122s1221||1221s1212
Ye ca råpe pari¤¤àya ~ aråpesu asaõñhità,

1222s1221||2122s1212
Nirodhe ye vimuccanti ~ te janà Maccuhàyino.

2211s1222||1122s1212
Kàyena amataü dhàtuü ~ phusayitvà niråpadhiü,

1121s1222||2122s1212
Upadhippañinissaggaü ~ sacchikatvà anàsavo,

2212s2222||1221s1212 vip 3
Deseti Sammàsambuddho ~ asokaü virajaü padanû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 404] [\x 404/]

3. 3. 5. Puttasuttaü (74)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTayome bhikkhave puttà santo saüvijjamànà [PTS Page 063] [\q 63/] lokasmiü. Katame tayo? Atijàto anujàto avajàto ti.

Katha¤-ca bhikkhave putto atijàto hoti? Idha bhikkhave puttassa màtàpitaro honti na Buddhaü saraõaü gatà, na dhammaü saraõaü gatà, na saïghaü saraõaü gatà, pàõàtipàtà appañiviratà, adinnàdànà appañiviratà, kàmesu micchàcàrà appañiviratà, musàvàdà appañiviratà, suràmerayamajjapamàdaññhànà appañiviratà, dussãlà pàpadhammà. Putto ca nesaü hoti Buddhaü saraõaü gato, dhammaü saranaü gato, saïghaü saraõaü gato, pàõàtipàtà pañivirato, adinnàdànà pañivirato, kàmesumicchàcàrà pañivirato, musàvàdà pañivirato, suràmerayamajjapamàdaññhànà pañivirato, sãlavà kalyaõadhammo. Evaü kho bhikkhave putto atijàto hoti.

Katha¤-ca bhikkhave putto anujàto hoti? Idha bhikkhave puttassa màtàpitaro honti Buddhaü saraõaü gatà, dhammaü saraõaü gatà, saïghaü saraõaü gatà, pàõàtipàtà pañiviratà, adinnàdànà pañiviratà, kàmesu micchàcàrà pañiviratà, musàvàdà pañiviratà, suràmerayamajjapamàdaññhànà pañiviratà, sãlavanto kalyaõadhammà. Putto ca nesaü hoti Buddhaü saraõaü gato, dhammaü saraõaü gato, saïghaü saraõaü gato, pàõàtipàtà pañivirato, adinnàdànà pañivirato, kàmesumicchàcàrà pañivirato, musàvàdà pañivirato, suràmerayamajjapamàdaññhànà pañivirato, sãlavà kalyaõadhammo. Evaü kho bhikkhave putto anujàto hoti.

Katha¤-ca bhikkhave putto avajàto hoti? Idha bhikkhave puttassa màtàpitaro honti Buddhaü saraõaü gatà, dhammaü saraõaü gatà, saïghaü saraõaü gatà, pàõàtipàtà pañiviratà, adinnàdànà pañiviratà, kàmesu micchàcàrà pañiviratà, musàvàdà pañiviratà, suràmerayamajjapamàdaññhànà pañiviratà, sãlavanto kalyaõadhammà. Putto ca nesaü hoti na Buddhaü saraõaü gato, na dhammaü saraõaü gato, na saïghaü saraõaü gato, pàõàtipàtà appañivirato, adinnàdànà appañivirato, kàmesumicchàcàrà appañivirato, [PTS Page 064] [\q 64/] musàvàdà appañivirato, suràmerayamajjapamàdaññhànà appañivirato, dussãlo pàpadhammo. Evaü kho bhikkhave putto avajàto hoti.

Ime kho bhikkhave tayo puttà santo saüvijjamànà lokasminû-ti.

[BJT Page 406] [\x 406/]

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

A1122s1122||2122s1212 vip 5
ßAtijàtaü anujàtaü ~ puttam-icchanti paõóità,

A1122s1221||2211s1212 pathyà
Avajàtaü na icchanti ~ yo hoti kulagandhano.

2212s2222||2121s1212 vip 3
Ete khÖ puttà lokasmiü ~ ye bhavanti upàsakà,

2222s1222||1222s1212 pathyà x 2
Saddhà sãlena sampannà ~ vada¤¤å vãtamaccharà,

2221s1222||1121s1212
Cando abbhaghanà mutto ~ parisàsu virocareû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 3. 6. Vuññhisuttaü ²⁴ (75)

Vuttaü hetaü Bhagavataü, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTayome bhikkhave puggalà santo saüvijjamànà lokasmiü. Katame tayo? Avuññhikasamo padesavassã sabbatthàbhivassã.

Katha¤-ca bhikkhave puggalo avuññhikasamo hoti? Idha bhikkhave ekacco puggalo sabbesa¤-¤eva na dàtà hoti samaõabràhmaõakapaõaddhikavaõibbakayàcakànaü annaü pànaü vatthaü yànaü [PTS Page 065] [\q 65/] màlàgandhavilepanaü seyyàvasathapadãpeyyaü. Evaü kho bhikkhave puggalo ²⁵ avuññhikasamo hoti.

Katha¤-ca bhikkhave puggalo padesavassã hoti? Idha bhikkhave ekacco puggalo ekaccànaü dàtà hoti, ekaccànaü na dàtà hoti samaõabràhmaõakapaõaddhikavaõibbakayàcakànaü annaü pànaü vatthaü yànaü màlàgandhavilepanaü seyyàvasathapadãpeyyaü. Evaü kho bhikkhave puggalo padesavassã hoti.

Katha¤-ca bhikkhave puggalo sabbatthàbhivassã hoti? Idha bhikkhave ekacco puggalo sabbesa¤-ca deti samaõabràhmaõakapaõaddhikavaõibbakayàcakànaü annaü pànaü vatthaü yànaü màlàgandhavilepanaü seyyàvasathapadãpeyyaü. Evaü kho bhikkhave puggalo sabbatthàbhivassã hoti.

Ime kho bhikkhave tayo puggalà santo saüvijjamànà lokasminû-ti.

[BJT Page 408] [\x 408/]

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

1112s1212||111211s1212 Anuññhubha ²⁶
ßNa samaõe na brahmaõe ~ na kapaõaddhikavaõibbake,

[PTS Page 066] [\q 66/]

2212s1111||2222s1212 vip 1
Laddhàna saüvibhajati ~ annaü pàna¤-ca bhojanaü,

22121s1121||2121s1212 vip 5 ²⁷
Taü ve ßavuññhikasamoû ti ~ àhu naü purisàdhamaü.

2222s1121||2222s1211 vip 5
Ekaccànaü na dadàti ~ ekaccànaü pavecchati,

2212s1221 ss 2122s1212 pathyà
Taü ve ßpadesavassãû ti ~àhu medhàvino janà.

1212s2112||2122s1212 vip 2
Subhikkavàco puriso ~ sabbabhåtànukampako,

2212s21121||2122s1211 vip 3 ²⁸
âmodamàno pakireti ~ ßdetha dethàû-ti bhàsati.

1212s21122||2122s1211 vip 3
Yathà pi megho thanayitvà ~ gajjayitvà pavassati,

1222s1221||11222s1212 pathyà
Thalaü ninna¤-ca påreti ~ abhisandanto va vàrinà.

2121s1222||2122s1212 pathyà x 3
Evam-eva idhekacco ~ puggalo hoti tàdiso,

2212s1221||2221s1212
Dhammena saüharitvàna ~ uññhànàdhigataü dhanaü,

[PTS Page 067] [\q 67/]

2212s1221ss2222s1212
Tappeti annapànena ~ sammà patte vaõibbakeû ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 3. 7. Sukhapatthanàsuttaü (76)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTãnimàni bhikkhave sukhàni patthayamàno sãlaü rakkheyya paõóito. Katamàni tãõi? ßPasaüsà me àgacchatåû-ti sãlaü rakkheyya paõóito, ßbhogà me uppajjantåû-ti sãlaü rakkheyya paõóito, ßkàyassa bhedà param-maraõà sugatiü saggaü lokaü upapajjissàmãû-ti sãlaü rakkheyya paõóito. Imàni kho bhikkhave tãõi sukhàni patthayamàno sãlaü rakkheyya paõóitoû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2222s1222||2122s1212 pathyà x 6
ßSãlaü rakkheyya medhàvã ~ patthayàno tayo sukhe,

1222s1221||2122s1212
Pasaüsaü vittalàbha¤-ca ~ pecca sagge pamodanaü.

1122s1222||1211s1211
Akaronto pi ce pàpaü ~ karontam-upasevati,

2122s1222||1222s1211
saïkiyo hoti pàpasmiü ~ avaõõo cassa råhati.

[BJT Page 410] [\x 410/]

2121s1222||2121s1211
Yàdisaü kurute mittaü ~ yàdisaü cupasevati,

[PTS Page 068] [\q 68/]

1221s1221||1122s1212
Sa ve tàdisako hoti ~ sahavàso pi tàdiso.

2122s2122||2222s1212 vip 4
Sevamàno sevamànaü ~ samphuññho samphusaü paraü,

1222s1221||1211s1211 pathyà x 9
Saro diddho kalàpaü va ~ alittam-upalimpati,

U1121s1222||2121s1212
Upalepabhayà dhãro ~ neva pàpasakhà siyà.

2122s1221||2121s1211
Påtimacchaü kusaggena ~ yo naro upanayhati,

1212s1221||2222s1212
Kusà pi påti vàyanti ~ evaü bàlåpasevanà.

1121s1221||2121s1211
Tagara¤-ca palàsena ~ yo naro upanayhati,

22111s1221||2222s1212
Pattà pi surabhi vàyanti ~ evaü dhãråpasevanà.

2221s1221||2222s1212
Tasmà pattapuñasseva ~ ¤atvà sampàkam-attano,

[PTS Page 069] [\q 69/]

A1222s1221||2222s1212
Asante nopaseveyya ~ sante seveyya paõóito,

A1221s1221||2222s1212
Asanto nirayaü nenti ~ santo pàpenti suggatinû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 3. 8. Bhidurasuttaü (77)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßBhiduràyaü bhikkhave kàyo vi¤¤àõaü viràgadhammaü sabbe upadhã aniccà dukkhà vipariõàmadhammàû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2211s1222ss2221s1212 pathyà x 3
ßKàyaü ca bhiduraü ²⁹ ¤atvà ~vi¤¤àõaü ca pabhaïguraü, ³⁰

U1121s1222||2111s1212
Upadhãsu bhayaü disvà ~ jàtimaraõam-accagà, ³¹

2221s1222||2221s12122 ³²
Sampatvà paramaü santiü ~ kàlaü kaïkhati bhàvitattoû ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 412] [\x 412/]
[PTS Page 070] [\q 70/]

3. 3. 9. Dhàtusaüsandanasuttaü (78)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßDhàtuso bhikkhave sattà sattehi saddhiü saüsandanti samenti. Hãnàdhimuttikà sattà hãnàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandanti samenti. Kalyàõàdhimuttikà sattà kalyàõàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandanti samenti.

Atãtam-pi bhikkhave addhànaü dhàtuso sattà sattehi saddhiü saüsandiüsu samiüsu. Hãnàdhimuttikà sattà hãnàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandiüsu samiüsu. Kalyàõàdhimuttikà ³³ sattà kalyàõàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandiüsu samiüsu.

Anàgatam-pi bhikkhave addhànaü dhàtuso sattà sattehi saddhiü saüsandissanti samessanti. Hãnàdhimuttikà sattà hãnàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandissanti samessanti. Kalyàõàdimuttikà sattà kalyàõàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandissanti samessanti. ³⁴

Etarahi pi bhikkhave paccuppannaü addhànaü dhàtuso va sattà sattehi saddhiü saüsandanti, samenti. Hãnàdhimuttikà sattà hãnàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandanti samenti. Kalyàõàdhimuttikà sattà kalyàõàdhimuttikehi sattehi saddhiü saüsandanti samentãû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2221s1222||1222s1211 pathyà x 6
ßSaüsaggà vanatho jàto ~ asaüsaggena chijjati,

[PTS Page 071] [\q 71/]

1222s1221||1222s1212
Parittaü dàrum-àruyha ~ yathà sãde mahaõõave

2212s1221||2122s1211
Evaü kusãtam-àgamma ~ sàdhujãvã pi sãdati,

2221s1221||1222s1212
Tasmà taü parivajjeyya ~ kusãtaü hãnavãriyaü

1122s1221||1122s1211
Pavicittehi arⁱyehi ~ pahitattehi jhàyibhi,

2222s1221||2121s1212 ³⁵
Niccaü àraddhavirⁱyehi ~ paõóitehi sahà vaseû ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 414] [\x 414/]

3. 3. 10. Parihànasuttaü (79)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTayome bhikkhave dhammà sekhassa bhikkhuno parihànàya saüvattanti. Katame tayo? Idha bhikkhave sekho bhikkhu kammàràmo hoti, kammarato, kammàràmatam-anuyutto, bhassàràmo hoti, bhassarato, bhassàràmatam-anuyutto, niddàràmo hoti, niddàrato, niddàràmatam-anuyutto. Ime kho bhikkhave tayo dhammà sekhassa bhikkhuno parihànàya saüvattanti.

Tayome bhikkhave dhammà sekhassa bhikkhuno aparihànàya saüvattanti. Katame tayo? Idha bhikkhave sekho bhikkhu na kammàràmo hoti, na kammarato, na kammàràmatam-anuyutto, na bhassàràmo hoti, na bhassarato, na bhassàràmatam-anuyutto, na niddàràmo hoti, na niddàrato [PTS Page 072] [\q 72/] na niddàràmatam-anuyutto. Ime kho bhikkhave tayo dhammà sekhassa bhikkhuno aparihànàya saüvattantãû-ti. ³⁶

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2222s2112||2222s1212 2 vip 2
ßKammàràmo bhassarato ~ niddàràmo ca uddhato,

1222s1221||2222s1212 pathyà x 3
Abhabbo tàdiso bhikkhu ~ phuññhuü sambodhim-uttamaü.

2212s1221||2122s1212
Tasmà hi appakiccassa ~ appamiddho anuddhato,

222 2s1221||2222s1212
Bhabbo so tàdiso bhikkhu ~ phuññhuü sambodhim-uttamanû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

Vaggo tatiyo

Tassuddànaü:
Dve diññhi nissaraõaü råpaü ~ putto avuññhikena ca,
Sukhà ca bhindanà dhàtu ~ parihànena te dasà-ti.

[BJT Page 416] [\x 416/]

Catuttho vaggo

3.4.1. Vitakkasuttaü (80)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTayome bhikkhave akusalavitakkà. Katame tayo? Anava¤¤attipañisaüyutto vitakko, làbhasakkàrasilokapañisaüyutto vitakko, parànuddayatàpañisaüyutto vitakko. Ime kho bhikkhave tayo akusalavitakkàû ti.

[PTS Page 073] [\q 73/]

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

1A122s1222||2122s1212 pathyà x 4
ßAnava¤¤attisaüyutto ~ làbhasakkàragàravo,

1122s1221||2222s1212
Sahanandã amaccehi ~ àrà saüyojanakkhayà.

2121s1222||1222s1211
Yo ca puttapasuü hitvà ~ vivàhe saïgahàni ca,

2222s1221||2222s1212
Bhabbo so tàdiso bhikkhu ~ phuññhuü sambodhim-uttamanû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 4. 2. Sakkàrasuttaü (81)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßDiññhà mayà bhikkhave sattà sakkàrena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Diññhà mayà bhikkhave sattà asakkàrena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Diññhà mayà bhikkhave sattà sakkàrena ca asakkàrena ca tad-ubhayena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà.

[BJT Page 418] [\x 418/]
[PTS Page 074] [\q 74/]

Taü kho panàhaü bhikkhave nà¤¤assa samaõassa và bràhmaõassa và sutvà vadàmi. Api ca bhikkhave yad-eva me sàmaü ¤àtaü, sàmaü diññhaü, sàmaü viditaü tad-evàhaü vadàmi:

Diññhà mayà bhikkhave sattà sakkàrena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Diññhà mayà bhikkhave sattà asakkàrena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannà. Diññhà mayà bhikkhave sattà sakkàrena ca asakkàrena ca tad-ubhayena abhibhåtà pariyàdinnacittà kàyassa bhedà param-maraõà apàyaü duggatiü vinipàtaü nirayaü upapannàû ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2122s1221||1222s1212 pathyà
ßYassa sakkarⁱyamànassa ~ asakkàrena cåbhayaü,

1211s1211||2121s1212 Anuññhubha
Samàdhi na vikampati ~ appamàdavihàrino.

2212s2112||11121s1212 vip 2
Taü jhàyinaü sàtatikaü ~ sukhumadiññhivipassakaü,

[PTS Page 075] [\q 75/]

U1222s1222||2121s1212 pathyà
Upàdànakkhayàràmaü ~ àhu sappuriso itãû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 4. 3. Devasaddasuttaü (82)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTayome bhikkhave devesu devasaddà niccharanti samayà samayaü upàdàya. Katame tayo?

Yasmiü bhikkhave samaye ariyasàvako kesamassuü ohàretvà kàsàyàni vatthàni acchàdetvà agàrasmà anagàriyaü pabbajjàya ceteti. Tasmiü samaye devesu devasaddo niccharati: ßeso ariyasàvako Màrena saddhiü saïgàmàya cetetãû-ti. Ayaü bhikkhave pañhamo devesu devasaddo niccharati samayà samayaü upàdàya.

[BJT Page 420] [\x 420/]

Puna ca paraü bhikkhave yasmiü samaye ariyasàvako sattannaü bodhipakkhiyànaü dhammànaü bhavanànuyogam-anuyutto viharati. Tasmiü bhikkhave samaye devesu devasaddo niccharati: ßeso ariyasàvako Màrena saddhaü saïgàmetãû-ti. Ayaü bhikkhave dutiyo devesu devasaddo niccharati samayà samayaü upàdàya.

Puna ca paraü bhikkhave yasmiü samaye ariyasàvako àsavànaü khayà anàsavaü cetovimuttiü pa¤¤àvimuttiü diññheva dhamme sayaü abhi¤¤àya ³⁷ sacchikatvà apasampajja viharati. Tasmiü bhikkhave samaye devesu devasaddo niccharati: ßeso ariyasàvako vijitasaïgàmo tam-eva saïgàmasãsaü abhivijiya ajjhàvasatãû-ti. Ayaü bhikkhave tatiyo devesu devasaddo niccharati samayà samayaü upàdàya.

Ime kho bhikkhave tayo devesu devasaddà niccharanti samayà samayaü upàdàyàû-ti.

[PTS Page 076] [\q 76/]

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

2211s1222||2222s1212 pathyà x 6
ßDisvà vijitasaïgàmaü ~ Sammàsambuddhasàvakaü,

2121s1221||1222s1212
Devatà pi namassanti ~ mahantaü vãtasàradaü.

1221s1221||2221s1212
Namo te purisàja¤¤a, ~ yo tvaü dujjayam-ajjhagà, ³⁸

J2212s1222||1221s1212
Jetvàna Maccuno senaü ~ vimokkhena anàvaraü.

1122s1221||2122s1212
Iti hetaü namassanti ~ devatà pattamànasaü,

2121s1221||2121s1212
Ta¤-hi tassa na passanti ~ yena Maccuvasaü vajeû ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

3. 4. 4. Pubbanimittasuttaü (83)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßYadà bhikkhave devo devakàyà cavanadhammo hoti, pa¤cassa pubbanimittàni pàtubhavanti: màlà milàyanti, vatthàni kilissanti, kacchehi sedà muccanti, kàye dubbaõõiyaü okkamati, sake devo devàsane nàbhiramatãû-ti.

[BJT Page 422] [\x 422/]

Tam-enaü bhikkhave devà cavanadhammo ayaü devaputto ti iti viditvà tãhi vàcàhi anumodanti: ßito bho sugatiü gaccha, sugatiü [PTS Page 077] [\q 77/] gantvà suladdhalàbhaü labha, suladdhalàbhaü labhitvà suppatiññhito bhavàhãû-ti.

Evaü vutte a¤¤ataro bhikkhu Bhagavantaü etad-avoca: ßkin-nu kho bhante devànaü sugatigamanasaïkhàtaü, ki¤-ca bhante devànaü suladdhalàbhasaïkhàtaü, kim-pana bhante devànaü suppatiññhitasaïkhàtanû-ti?

ßManussattaü kho bhikkhu devànaü sugatigamanasaïkhàtaü. Yaü manussabhåto samàno Tathàgatappavedite dhammavinaye saddhaü pañilabhati, idaü kho pana bhikkhave devànaü suladdhalàbhasaïkhàtaü. Sà kho panassa saddhà niviññhà hoti målajàtà patiññhità daëhà asaühàriyà samaõena và bràhmaõena và devena và Màrena và brahmunà và kenaci và lokasmiü. Idaü kho bhikkhave devànaü suppatiññhitasaïkhàtanû-ti.

Etam-atthaü Bhagavà avoca, tatthetaü iti vuccati:

1222s2122||1112s1212 vip 4 ³⁹
ßYadà devo devakàyà ~ cavati àyusaïkhayà,

1222s2121||2221s1212 vip 4
Tayo saddà niccharanti ~ devànaü anumodataü:

1221s1221||1222s1212 pathyà
Ito ho sugatiü gaccha ~ manussànaü sahavyataü,

1212s2222||1122s1212 vip 3
Manussabhåto saddhamme, ~ labha saddhaü anuttaraü.

2222s1221||2122s1212 pathyà x 10
Sà te saddhà niviññhassa, ~ målajàtà patiññhità,

[PTS Page 078] [\q 78/]

2122s1222||2222s1212
Yàvajãvaü asaühãrà, ~ saddhamme suppavedite.

2121s1222||1221s1211
Kàyaduccaritaü hitvà, ~ vacãduccaritàni ca,

1221s1222||2222s1212
Manoduccaritaü hitvà, ~ ya¤-ca¤¤aü dosasa¤hitaü.

2211s1222||2211s1212
Kàyena kusalaü katvà, ~ vàcàya kusalaü bahuü,

1121s1222||2122s1212
Manasà kusalaü katvà, ~ appamàõaü niråpadhiü

1221s1222||2222s1212
Tato opadhikaü pu¤¤aü, ~ katvà dànena taü bahuü,

A2212s2222||2122s1211 vip 3
A¤¤e pi macce saddhamme ~ brahmacarⁱye nivesaya. ⁴⁰

1211s1221||2222s1212
Imàya anukampàya ~ devà devaü yadà vidå,

1221s1221||2121s1212
Cavantaü anumodanti ~ ehi deva punappunanû-ti.

Ayam-pi attho vutto Bhagavatà, iti me sutan-ti.

[BJT Page 424] [\x 424/]

3. 4. 5. Bahujanahitasuttaü (84)

Vuttaü hetaü Bhagavatà, vuttam-Arahatà ti me sutaü:

ßTayome bhikkhave ⁴¹ puggalà loke uppajjamànà uppajjanti bahujanahitàya bahujanasukhàya lokànukampàya atthàya hitàya sukhàya devamanussànaü. Katame tayo?

Idha bhikkhave Tathàgato loke uppajjati Arahaü Sammàsambuddho vijjàcaraõasampanno Sugato lokavidå [PTS Page 079] [\q 79/] anuttaro purisadammasàrathi satthà devamanussànaü Buddho Bhagavà. So dha